Sanayide veresiye bir güven ilişkisidir. Yıllardır gelen müşteriye, esnaf komşuya, filo aracına "sonra ödersin" demek işin doğasında var. Sorun veresiye vermek değil, takibini kaybetmektir. Defterde biriken küçük tutarlar ay sonunda kira ve maaş günü kasada büyük bir boşluk olarak geri döner.
Defterin üç zayıf noktası
- Hangi iş için? "Ahmet Bey 3.500 TL" yazısı hangi tarihte, hangi araç için, hangi işten kaldığını söylemez.
- Kısmi ödemeler: 1.000 TL bugün, 500 TL gelecek hafta... Defterin satırları karışır, kalan tutar tartışmalı hale gelir.
- Görünmezlik: Toplam alacağınızı öğrenmek için sayfaları tek tek toplamanız gerekir.
1. Alacağı iş emrine bağlayın
Her alacak bir iş emrinden doğar. Ödeme kaydını iş emrinin üzerinde tutmak, "bu borç nereden çıktı?" sorusunu ortadan kaldırır. Müşteri itiraz ettiğinde iş emrini açar, yapılan işi, takılan parçayı ve tarihi gösterirsiniz.
2. Kapora alın
Sipariş üzerine gelecek parça, büyük kaporta işi ya da motor revizyonu gibi işlerde iş başlamadan kapora almak hem nakit akışınızı korur hem müşterinin işten vazgeçme riskini azaltır. Kapora iş emrine yazılır, teslimde kalan tutardan düşülür.
3. Kısmi ödemeyi kalanla birlikte yazın
Müşteri parça parça ödüyorsa her ödemeyi tarihiyle girin ve kalan tutarı her seferinde müşteriye söyleyin. İş emri çıktısında "ödenen" ve "kalan" satırları olması, tartışmayı başlamadan bitirir.
4. Nazik ve düzenli hatırlatın
Alacak hatırlatmasının sırrı düzenli olmasıdır; bir ay sessiz kalıp sonra sert bir telefon açmak ilişkiyi zedeler. Kısa ve nazik bir mesaj yeterlidir:
Merhaba Ahmet Bey, 34 ABC 1234 aracınızın 02.10 tarihli bakımından 1.500 TL bakiye bulunuyor. Uygun olduğunuzda IBAN'ımıza gönderebilir ya da uğrarken ödeyebilirsiniz. İyi günler dileriz.
Tarih, araç ve tutar mesajda olduğunda müşteri neyi ödeyeceğini hemen anlar. IBAN yazmak ödemeyi kolaylaştırır.
5. Yeni işte eski bakiyeyi görün
Borcu olan müşteri yeni bir iş için geldiğinde bunu kabul sırasında bilmek gerekir. Araç ya da müşteri kartında açık bakiyeyi görmek, konuyu araç teslim edilmeden önce kibarca açmanızı sağlar.
6. Ay sonunda iş hacmi ile tahsilatı karşılaştırın
| Ay | İş hacmi | Tahsilat | Fark |
|---|---|---|---|
| Temmuz | 420.000 TL | 395.000 TL | 25.000 TL |
| Ağustos | 460.000 TL | 398.000 TL | 62.000 TL |
| Eylül | 480.000 TL | 401.000 TL | 79.000 TL |
Bu örnekte iş artıyor ama kasa yerinde sayıyor. Fark büyüdükçe sorun iş azlığı değil, alacak birikmesidir. Bu tabloyu her ay görmek, veresiye politikanızı zamanında değiştirmenizi sağlar.
7. Kurallarınızı yazın
Kime, ne kadar ve ne süreyle veresiye verileceğini belirleyin. Örneğin yeni müşteriye veresiye yok, düzenli müşteriye 30 gün, filo müşterisine aylık kapanış. Kural yazılı olduğunda çalışanlarınız da aynı şekilde davranır, "ona verdin bana neden vermiyorsun" tartışması çıkmaz.
Randevul'da tahsilat iş emrinin içinde girilir; veresiye kalan işler alacaklar listesine müşteri bazında düşer, satırdan tahsilat ve WhatsApp hatırlatması yapılır. Ayrıntılar: oto servis cari ve tahsilat takibi.